Зарқын Тайшыбай – филология ғылымдарының кандидаты, профессор.1942 жылы 31 наурызда Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданының Қу ауылында дүниеге келген. Еңбек жолын ауылдағы механизатор болудан бастаған. Кейін аудандық газет редакциясында, одан соң облыстық “Орталық Қазақстан” газетінде тілші, бөлім меңгерушісі және жауапты хатшы болып қызмет атқарған. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіріп, ғылыми жолын журналистика тарихы мен әдебиеттануға арнады. 1997 жылы филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін қорғады. 2001 жылдан бастап Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде доцент, 2006 жылдан профессор ретінде еңбек етті. Зарқын Тайшыбай – Абай мұрасының кең таралуы мен ғылыми зерттелуіне ерекше мән берген зерттеуші. Оның «Абай және баспасөз» атты еңбегі ақын шығармашылығының мерзімді басылымдар арқылы халық арасына таралу үдерісін зерттеуге арналған. Бұл еңбекте Абай өлеңдерінің, қара сөздерінің және жалпы идеялық-рухани бағыттарының ХХ ғасыр басындағы баспасөзбен байланысы, олардың жариялану тарихы, редакциялық өзгерістері, түрлі нұсқалар арасындағы мәтіндік айырмашылықтар талданған. “Абайтану арнасында” атты жинағында ғалым Абай шығармаларын педагогикалық, мәдени және тарихи аспектілерде қарастырып, оның тұлғалық феноменін кең көлемде ашуға ұмтылған. Абайдың “Ескендір” поэмасына жасаған әдеби-теориялық талдауларында оның тарихи-мифологиялық негіздерін саралап, ақынның образдық және идеялық ізденістерін дәйектеген. Зарқын Тайшыбай қазақ журналистикасы тарихына қатысты да қыруар еңбек сіңірді. Ол революцияға дейінгі қазақ баспасөзі мен рухани-ағартушылық бағыттағы газет-журналдардың мазмұны, бағыты және редакциялық саясаты жөнінде көлемді зерттеулер жүргізді. Абайдың «Дала уәлаятының газеті», “Айқап”, “Қазақ” сынды басылымдармен байланысы, шығармаларының алғашқы басылымдары жөнінде нақты деректер ұсынды. Сонымен қатар Абайдың поэзиялық мәтіндеріндегі баспа нұсқалар арасындағы өзгешеліктерді салыстырмалы түрде сараптап, нұсқалар сыны, текстологиясы бойынша ғылыми ұсыныстар жасаған. Зарқын Тайшыбайдың ғылыми және әдеби мұрасы қазақ руханиятына, оның ішінде Абай шығармашылығын заманауи ғылыммен байланыстыра талдауға арналған. Ғалым жүздеген ғылыми-танымдық мақалалар, оннан астам монографиялар мен оқу құралдарын жарыққа шығарды. Сонымен қатар, өңірлік ономастика, өлкетану және баспасөз тарихына байланысты да тың зерттеулер жүргізіп, ұлт руханиятына өлшеусіз үлес қосты. Абайды терең зерттеп, оның идеяларын халыққа жеткізуді өмірлік мұрат еткен ғалым ретінде Зарқын Тайшыбайдың еңбектері абайтану ғылымының дереккөздік негізін кеңейтіп, жаңаша бағыттармен толықтырды.
