Құныпия Алпысбаев (1949–2024) – әдебиеттанушы ғалым, филология ғылымдарының докторы (2000), профессор (2001), Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. 1949 жылы 4 тамызда Қытай Халық Республикасының Баяндай ауылында дүниеге келген. Зерттеушінің әулеті 1931 жылғы қатты саяси қуғын-сүргін кезінде Қазақстанға қоныс аударып, 1956 жылы Алматы облысы Ұйғыр ауданында тұрақтады. 1966 жылы Алматыдағы №12 қазақ орта мектебін бітіріп, кейін колхозда жұмыс істеді. 1969–1974 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетінде білім алып, бітірген соң сол университетке жолдама бойынша жұмысқа қалдырылды. Университетте ғалым кәсіподақ комитетінің төрағасы (1974–1975), дайындық бөлімі деканының орынбасары (1987–1989), сырттай оқытатын факультеттің деканы (1993–1994) қызметтерін атқарды. 1986 жылы «Қазіргі қазақ поэмасының жанрлық мәселелері» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғап, 2000 жылы «Қазақ әдебиетіндегі тарихи шығарма: таным мен көркемдік» тақырыбымен докторантураны қорғады және 2001 жылы профессор атағын алды. Әдебиеттанушы ретінде Құныпия Алпысбаев қазақ поэмасының жанры, көркем мәтінді талдау тәсілдері, тарихи шығармадағы сюжеттік құрылым мәселелері туралы іргелі зерттеулер жасады. Бұл зерттеулер оның «Қазіргі қазақ лирикалық поэмасы» (1989), «Поэма және сюжет» (1992), «Көркем мәтінді талдау жолдары» (1995), «Қазақ әдебиетіндегі тарихи шығарма: таным мен көркемдік» (2000, докторантура) еңбектеріне енген. Бұл әдістемелік жұмыстар Абай шығармаларын дұрыс, терең, контекстпен қарауға мүмкіндік берген құралдық база ғана емес, оқыту-ғылыми методика ретінде жоғары оқу орындарында кеңінен қолданыс тапты. Сонымен бірге, Құныпия Алпысбаев бірнеше маңызды мақалалар жариялады. Мысалы, «Абай шығармашылығындағы тәрбие сипаты» және «Абай тағылымы – арналы тағылым» тақырыптарында Абай әлемінің тәрбиелік-философиялық маңызын терең талдаған зерттеулері белгілі құрал болды. Ол бұл мақалаларында Абай поэзиясындағы адамгершілік, тағылымдық, тарихи-танымдық концепциялардың мәнін ашып көрсетті.
