Image

Кәкітай Құнанбаев

Өмірбаян

Кәкітай Құнанбаев (1868 – 1915) – ғалым,Абай Құнанбайұлының інісі Ысқақтың баласы, Абай мұрасының тұңғыш жинаушысы әрі алғашқы баспагері. 1868 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Семей ауданы аумағындағы Абай (бұрынғы Шығыс Түркістан/Семей) ауданындағы туған. Бала кезінен ауыл молдасынан түрік және араб тілінде хат танып, 8 жасына толғанда ауыл молдадан сауатын ашқан. 1882 жылы Абай өзі қолына алып, оны тәрбиелеп, білімін жалғастыруға көмектескен. Абайдың жанында өскен соң, Кәкітай көркем шығарма жазуға қызығып, қара сөздер мен өлеңдер жазған, сонымен бірге аударма жасаған. Кәкітай үшін ең маңыздысы – Абай туындыларын жинап, сақтап, кейін баспаға әзірлеу болды. 1904 жылғы қайғылы кезеңде (Абайдың ұлдары Мағауия, Ақылбай қайтыс болған кезде) ол басып шығаруға дайындалған қолжазбаларды молда Мүрсейіт Бікеұлына тапсырды. 1905 жылы сол қолжазбаларды Әлихан Бөкейхановқа алып барып беріп, баспаға жіберуге жәрдемдесті. Кітап 1909 жылы Санкт-Петербургте «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңдері» деген атаумен жарық көрді. Оның толық өмірбаяндық кіріспесімен жарыққа шыққан бұл басылым танымал болды, алғашқы даналары Семейге жіберілді. Ғалым әрі жинаушы ретінде Кәкітай Абай жазған шығармалардың, аудармаларының, қара сөздері мен өмірі туралы деректер жинап сақтады. Сонымен бірге, Абайдың өзі айтқан сөздерін, өлеңдерін жазып алып, нақтылы түрде архивке енгізді. 

Жарияланымдар
Кітаптар